Voor iedereen die buiten werkt — in de bouw, het groen, de infra of onderweg op de baan.
Het is pas juni en Nederland zit al midden in een hittegolf. Het KNMI verwacht temperaturen tot 36 graden, met code oranje voor extreme hitte en een actief Nationaal Hitteplan. De warmte houdt naar verwachting aan tot eind volgende week, rond dinsdag 30 juni. Werk jij buiten, dan voel je dat als geen ander: de zon op je nek, een helm die broeit en een lijf dat harder moet werken om koel te blijven.
Goed nieuws: met een paar simpele afspraken houd je het werk veilig én haalbaar. Hieronder de belangrijkste do’s en don’ts.
Eerst even dit: wat doet hitte met je lijf?
Bij warmte gaat je lichaam zweten om af te koelen. Werk je zwaar in de volle zon, dan verlies je zo een tot twee liter vocht per uur. Drink je niet genoeg, dan raak je uitgedroogd, daalt je concentratie en stijgt de kans op fouten en ongevallen. Blijft je lichaam oververhit raken, dan kan het ontsporen — van hittekramp en hitte-uitputting tot een hitteberoerte, en dat laatste is levensgevaarlijk.
Hitte is dus niet “even doorbijten”. Het is een veiligheidsrisico, net als werken op hoogte of met een machine.
De do’s
Begin vroeg. Plan zwaar werk in de koelere ochtenduren en vermijd flinke inspanning tussen 12.00 en 15.00 uur — dan is het op zijn heetst. Overleg met je leidinggevende of het rooster kan schuiven.
Werk 45, rust 15. Houd op tropische dagen maximaal 45 minuten aaneengesloten zwaar werk aan en las daarna minstens 15 minuten pauze in, het liefst in een koele ruimte en anders in de schaduw.
Drink vóór je dorst hebt. Neem elk kwartier een paar slokken water. Wacht niet tot je dorst voelt — dan loop je al achter. Laat de energydrinks en cola staan; water of een sportdrank werkt beter.
Zoek of maak schaduw. Werk waar mogelijk in de schaduw, of zet een werktent of parasol van UV-werend materiaal neer.
Kleed je slim. Draag luchtige, lichaamsbedekkende kleding en een pet met nekflap of een hoed met brede rand. Smeer onbedekte huid in met zonnebrand (minimaal factor 30) en herhaal dat.
Let op elkaar. Hou je collega’s in de gaten. Duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid of stoppen met zweten zijn alarmsignalen. Twijfel je? Stoppen, afkoelen, melden.
De don’ts
Niet de volle zon in bij 30 graden of meer. En werk dan ook niet op hoogte: word je onwel van de hitte, dan wil je niet boven op een steiger of dak staan.
Negeer de signalen niet. Hoofdpijn, kramp of een licht gevoel in het hoofd zijn geen aanstellerij. Het is je lichaam dat aan de rem trekt.
Lever niet in op veiligheid. Beschermende kleding uitlaten omdat het warm is, klinkt logisch maar vergroot je risico. Bespreek liever met je leidinggevende hoe het werk koeler kan.
Werk niet alleen aan zwaar werk in de hitte. Zorg dat iemand je in de gaten kan houden.
Herken de alarmsignalen
| Wat je voelt | Wat het kan zijn | Wat je doet |
|---|---|---|
| Dorst, vermoeidheid, hoofdpijn | Beginnende uitdroging | Drinken, afkoelen, pauze |
| Spierkramp, veel zweten | Hittekramp | Stoppen, koele plek, water met zout |
| Duizelig, misselijk, klam | Hitte-uitputting | Plat liggen, benen omhoog, koelen, hulp halen |
| Verward, droge hete huid, niet meer zweten | Hitteberoerte — levensgevaarlijk | Bel 112, koel agressief af |
Tot slot
Hitte hoort er in de zomer bij, maar een ongeluk door oververhitting niet. De regels zijn simpel: vroeg beginnen, vaak drinken, op tijd pauzeren en op elkaar letten. Zo komt iedereen ’s avonds veilig thuis.
Wil je je mensen op de baan deze week snel en zonder gedoe informeren over veilig werken in de hitte? E-lia stuurt veiligheidsinstructies rechtstreeks via WhatsApp — geen app, geen inlogcodes.
