Voor iedereen die werkt in de ouderenzorg, thuiszorg, gehandicaptenzorg of verpleging.

Tijdens deze hittegolf — code oranje, tot 36 graden en een actief Nationaal Hitteplan dat naar verwachting tot dinsdag 30 juni aanhoudt — draag je in de zorg een dubbele last. Je werkt vaak fysiek én je zorgt voor mensen die juist het kwetsbaarst zijn voor warmte: ouderen, chronisch zieken en mensen die zelf niet goed kunnen aangeven dat ze het te warm hebben.

Deze post helpt je om beiden veilig door de hitte te loodsen: je cliënten én jezelf.

Waarom ouderen en kwetsbare mensen extra risico lopen

Bij ouderen werkt het dorstgevoel minder goed — ze drinken te weinig zonder dat ze het merken. Hun lichaam reguleert temperatuur trager, ze zweten minder en veel medicijnen (plaspillen, bloeddrukverlagers, sommige psychofarmaca) verstoren de vochtbalans of de warmteregeling. Mensen met dementie of een beperking kunnen vaak niet duidelijk maken dat ze zich niet lekker voelen.

Daardoor kan uitdroging of oververhitting bij hen snel en stil toeslaan.

De do’s — voor je cliënten

Bied actief en herhaald drinken aan. Wacht niet tot iemand erom vraagt. Zet drinken klaar, help bij het drinken en houd bij hoeveel er binnenkomt. Waterijsjes, soep, komkommer en meloen tellen ook mee.

Houd het koel. Doe ’s ochtends vroeg ramen en gordijnen dicht aan de zonzijde, zet ’s avonds en ’s nachts open als het afkoelt. Verplaats mensen naar de koelste kamer.

Kleed licht en koel waar nodig. Dunne kleding, een natte washand in de nek, voeten in een bak lauw water — kleine dingen met groot effect.

Let op de signalen. Minder plassen, donkere urine, verwardheid, sufheid, hoofdpijn, snelle ademhaling of een droge mond zijn waarschuwingen. Rapporteer ze direct en schakel zo nodig de (huis)arts in.

Stem medicatie af. Overleg met arts of apotheker of medicatie tijdens de hitte aangepast moet worden — dat is hun afweging, maar jouw signalering is goud waard.

De do’s — voor jezelf

Drink ook zelf genoeg. Je bent druk met anderen, maar uitgedroogd zorgverlenen helpt niemand. Neem zelf elk uur wat te drinken.

Pak je pauze echt. Even zitten op een koele plek, een glas water, een moment rust. Je houdt het zo langer en veiliger vol.

Verdeel zwaar werk. Tillen en transfers kosten in de hitte extra. Doe het samen en plan het niet allemaal op het heetst van de dag.

De don’ts

Ga er niet vanuit dat iemand wel zal drinken. Veel cliënten doen dat juist niet uit zichzelf.

Negeer subtiele veranderingen niet. Verwardheid of sufheid wordt makkelijk aan “een slechte dag” toegeschreven, terwijl het uitdroging of oververhitting kan zijn.

Sla je eigen pauze niet over. Je veiligheid telt net zo hard mee.

Alarm: hitteberoerte

Is iemand verward of niet goed aanspreekbaar, voelt de huid droog en heet, of stopt het zweten? Dan kan het een hitteberoerte zijn — dit is levensgevaarlijk. Bel 112, breng de persoon naar een koele plek, koel agressief met natte koele doeken en blijf erbij.

Tot slot

In de zorg draait alles om aandacht — en tijdens een hittegolf is die aandacht letterlijk levensreddend. Laat drinken, houd het koel, let op de stille signalen en vergeet jezelf niet. Zo komen jij én je cliënten goed door deze dagen.

---

Wil je je hele team — ook de thuiszorgmedewerkers die de hele dag onderweg zijn — snel bereiken met een duidelijke hitte-instructie? E-lia stuurt het via WhatsApp, zonder app of inlogcodes.