Een poortinstructie is de korte veiligheidsinstructie die iedereen krijgt voordat hij een terrein of bouwplaats op mag. Hij legt uit welke regels er gelden, welke risico’s er zijn en wat je doet bij een incident. Voor eigen medewerkers volgt de verplichting uit de Arbowet; op bouwplaatsen van bedrijven die zijn aangesloten bij de Governance Code Veiligheid in de Bouw gebeurt dat via de GPI.
Wat is een poortinstructie?
Een poortinstructie, ook wel toegangsinstructie of terreininstructie genoemd, is de instructie die je aan de poort geeft aan iedereen die het terrein betreedt. Het doel is simpel: niemand loopt een terrein op zonder te weten wat daar gevaarlijk is en wat er van hem wordt verwacht.
Hij staat los van vakopleidingen en certificaten. Een VCA-diploma zegt iets over algemene veiligheidskennis, een poortinstructie gaat over dit terrein: deze rijroutes, deze verzamelplaats, deze contactpersoon. De twee vervangen elkaar niet.
Voor wie geldt een poortinstructie?
Voor iedereen die het terrein op gaat, maar niet voor iedereen in dezelfde vorm:
- Eigen medewerkers. Bij indiensttreding, en opnieuw als de situatie op het terrein verandert.
- Onderaannemers en ingeleend personeel. Zij kennen hun vak, maar niet jouw terrein. Juist bij hen gaat het vaakst mis.
- Chauffeurs en leveranciers. Vaak maar tien minuten op het terrein, meestal in de buurt van rijdend materieel. Een korte versie volstaat, maar overslaan is geen optie.
- Bezoekers. Onder begeleiding kan het kort; lopen ze zelfstandig rond, dan krijgen ze dezelfde instructie als een onderaannemer. Welke versie bij welke groep hoort, staat in het artikel over doelgroepen.
Wat staat er in een poortinstructie?
De kern is elke keer hetzelfde: huisregels, verplichte persoonlijke beschermingsmiddelen, verkeer en rijroutes op het terrein, de risico’s die hier specifiek spelen, hoe je een incident meldt, de noodprocedure met verzamelplaats, en wie je aanspreekt. Welke onderwerpen er precies in horen en hoe je hem kort houdt, staat in de checklist voor het maken van een poortinstructie.
Is een poortinstructie verplicht?
Er is geen wet die het woord “poortinstructie” noemt. De verplichting loopt via twee lijnen.
Via de Arbowet
Artikel 8 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever om zijn werknemers doeltreffend in te lichten over hun werk, de risico’s daarvan en de maatregelen die die risico’s voorkomen of beperken. Werken er op jouw terrein ook mensen van andere werkgevers, dan komt artikel 19 erbij: werkgevers die in hetzelfde bedrijf of dezelfde inrichting werk laten doen, moeten op doelmatige wijze samenwerken om de naleving van de Arbowet te verzekeren. In de praktijk betekent dat: zorgen dat iedereen die op jouw terrein werkt de informatie krijgt die nodig is om daar veilig te werken, ook als hij bij een ander in dienst is. De poortinstructie is de vorm die daarvoor is gegroeid.
Via de GPI op bouwplaatsen
Sinds 1 april 2019 bestaat in Nederland de Generieke Poortinstructie (GPI), een initiatief van de Governance Code Veiligheid in de Bouw. Bedrijven die bij die code zijn aangesloten eisen de GPI van iedereen die op hun bouwplaats komt werken: eigen mensen, onderaannemers, zzp’ers, toeleveranciers en transporteurs. Het bewijs is een jaar geldig. Begeleide bezoekers zijn uitgezonderd.
Belangrijk om te weten: de GPI is geen wettelijke verplichting maar een afspraak tussen aangesloten bedrijven, en hij vervangt het VCA-certificaat niet. Hij vervangt ook niet je eigen terreininstructie: de GPI dekt de algemene bouwplaatsregels, niet de rijroute langs jouw loods. Meer daarover in het artikel over de GPI.
Papier, video of digitaal?
De vorm is vrij. Een map bij de portier, een film in de wachtruimte, een online portaal vooraf of een instructie op de eigen telefoon: het mag allemaal, zolang je kunt aantonen dat de instructie is gegeven en begrepen. Waar elke vorm sterk en zwak in is, lees je in het overzicht van digitale poortinstructies.
Zo regel je het zonder wachtrij aan de poort
Het praktische probleem van een poortinstructie is zelden de inhoud, maar de doorstroom. Een chauffeur die om half zeven ’s ochtends vijftien minuten in de portiersloge een film zit te kijken, kost je allebei tijd, en bij drukte wordt de instructie overgeslagen omdat het nu even niet uitkomt.
Met E-lia scant iemand een QR-code aan de poort, doorloopt de instructie via WhatsApp of e-mail op zijn eigen telefoon, en krijgt pas toegang als hij hem heeft afgerond. De registratie staat meteen in je dashboard: wie, wanneer, welke versie. Jan De Nul werkt op die manier, met een groep die elke dag anders is samengesteld.
Meer over de aanpak lees je op de pagina over poortinstructies.
Bronnen: Arbeidsomstandighedenwet, artikelen 8 en 19 en de Governance Code Veiligheid in de Bouw.
Poortinstructie zonder wachtrij?
QR scannen, instructie op de eigen telefoon, pas daarna toegang, en alles geregistreerd.
